„Kobiety w finansach”: raport Znanych Ekspertek i Instytutu Innowacyjna Gospodarka

W branży finansowej w Polsce jest coraz więcej kobiet, choć mają problemy z przebiciem się na wyższe stanowiska. Dwieście z nich wymieniono w raporcie „Kobiety w finansach”, w którym wyróżniono też TOP TEN kobiet polskich finansów. W debacie towarzyszącej prezentacji tego dokumentu udział wzięli m.in. przedstawiciele MF, NBP, ZBP, EBOR, EY, PWC i MasterCard.

Raport powstał z inicjatywy kampanii Znane Ekspertki, nad którą od początku patronat ma MasterCard, który był też partnerem strategicznym publikacji „Kobiety w finansach”. Patronat nad nią objęła osobiście Izabela Leszczyna, wiceminister finansów i pełnomocnik rządu ds. informacji i edukacji finansowej, a także Polska Izba Ubezpieczeń i Związek Banków Polskich.

Na potrzeby raportu eksperci Instytutu Innowacyjna Gospodarka zbadali odsetek kobiet zajmujących kluczowe stanowiska w firmach sektora finansowego w Polsce. Z ich analizy wynika, że kobiety stanowią ponad 60 proc. pracowników polskiego sektora finansowego (instytucji nadzorowanych przez KNF). Jednak patrząc na najwyższe stanowiska, jest ich znacznie mniej. W zarządach już tylko 16,8 proc., a w radach nadzorczych 12,3 proc.

Joanna Pruszyńska-Witkowska, inicjatorka kampanii Znane Ekspertki i CEO Headlines Porter-Novelli, prezentując wyniki raportu mówiła m.in. o zmianie roli kobiet w Polsce i na świecie. - Obejmują najważniejsze stanowiska w finansach w Polsce i na świecie, ale nadal jest ich niewiele, mimo że mają szczególne predyspozycje do pracy w tym sektorze. Jak udowodniły badania zarówno McKinsey, jak i IMF – banki, w których zarządach było ponad 20 proc. kobiet, znacznie lepiej dały sobie radę podczas kryzysu gospodarczego. Szybciej rosła też ich wartość na giełdzie – dodała.

Wiceminister Izabela Leszczyna w wystąpieniu na temat roli kobiet w sektorze finansowym wspomniała m.in., że Polska w niektórych kwestiach wyprzedziła kraje zachodnie. – Już w latach 90-tych mieliśmy kobietę, Hannę Gronkiewicz-Waltz, na stanowisku szefa banku centralnego – przypominała. Wspominała też o czterech kobietach w randze wiceministra finansów. Jej zdaniem w finansach kluczowe jest zaufanie, budowanie dobrych relacji, a kobiety mając mniejszą skłonność do podejmowania ryzyka, są tej branży szczególnie potrzebne.

Czemu więc kobiet w zarządach banków, ubezpieczycieli, towarzystw inwestycyjnych i emerytalnych jest wciąż tak mało? Czy taka sytuacja jest neutralna, czy też niekorzystna dla sektora finansowego? Jak temu zaradzić? O tym dyskutowano w czasie bardzo ciekawej debaty, w której ścierały się odmienne opinie i światopoglądy.
Generalnie wszyscy uczestnicy zgadzali się z tezą, że różnorodność przyczynia się do rozwoju innowacji w sektorze finansowym. Kto i jak ma ją promować - tu już zdania były różne.

Iwona Kozera, partner w EY i założycielka Fundacji Liderek Biznesu, wspominając dane z raportu mówiła, że w sektorze finansowym większość pracowników to kobiety, pomimo tego nie osiągają zauważalnie więcej miejsc w zarządach firm i w radach nadzorczych. - Generalnie jest nas na tych wyższych stanowiskach za mało. Przyczyn jest wiele. Ale podstawowa związana jest z tym, że my za mało do tego dążymy. Musimy zacząć od siebie. Musimy też tworzyć świadomość, że zróżnicowane grupy lepiej zarządzają – mówiła Kozera. Jej zdaniem w te działania zaangażować muszą się bardziej media, grupy społeczne i politycy.

Podobne obserwacje miał Jacek Socha, wiceprezes i partner działu doradztwa biznesowego PwC, wcześniej m.in. minister skarbu państwa. – W PwC też zatrudniamy zdecydowanie więcej kobiet, a na końcu jest ich zdecydowanie mniej w gronie partnerów niż mężczyzn – przyznał. Ale zapewniał, że jedynym kryterium jest to, ile pracownik przyniesie firmie pieniędzy. Jako przykład podał Olgę Grygier-Siddons, która była prezesem PwC w Polsce, a teraz kieruje firmą w całym regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Jak podkreślał, ma ona wiele zalet, których nie mają mężczyźni, m.in. potrafiła wprowadzić konkurencję bez niezdrowych ambicji w firmie. Zdaniem Sochy to często kobiety decydują o tym, czy chcą awansować w firmie, czy wolą inną drogę kariery.
- Najważniejsze są kompetencje, wartość dodana, jaką oferuje pracownik. Badania potwierdzają, że firmy czerpiące z różnorodności mają lepsze wyniki. I chodzi nie tylko o różnorodność w kategoriach kobiety i mężczyźni. Wybór kobiet z założenia to kreowanie na siłę podziału, który wypacza sytuację – twierdziła Katarzyna Zajdel-Kurowska, członek zarządu NBP.

O tym jak bariery społeczne, kulturowe oraz stereotypy zmniejszają szanse kobiet na karierę mówiła m.in. Lucyna Stańczak – Wuczyńska, dyrektor ds. Instytucji Finansowych EBOR. Przypomniała ona, że pod względem wyższego wykształcenia proporcje między kobietami i mężczyznami są równe. Podobnie na etapie zaczynania pracy w korporacjach. - Jednak wśród szefów zarządów firm państw UE odsetek kobiet waha się od ok. 1 proc. do kilkunastu. Najmniej mają ich Grecja, Portugalia, Hiszpania, Malta. To nasuwa pewne wnioski – mówiła Stańczak – Wuczyńska. Powołując się na badania i własne obserwacje stwierdziła, że gdy kobieta widzi, że w zarządzie firmy jest mało kobiet, to jest to dla niej demotywujące. Zastanawia się, po co ma walczyć skoro są nikłe szanse. - Czyli musi mieć większą motywację niż mężczyzna, by ten szklany sufit rozbić – podkreślała dyrektor EBOR. Jej zdaniem ważne, by członkowie rad nadzorczych i prezesi zauważyli wreszcie korelację między udziałem kobiet w procesach decyzyjnych, ich zasiadaniem w zarządzie, a lepszą giełdową wyceną spółek, szybszym wzrostem zysku.
- Pokazanie tylu kobiet w raporcie może skracać dystans w decyzjach dotyczących powoływania kobiet do zarządów, rad nadzorczych. Tradycyjnie myśląca rada nadzorcza traktowałaby wybór kobiety jako eksperyment. Gdy jednak widzi, że gdzie indziej to wychodzi, to przełamuje stereotypy myślenia – mówił Mieczysław Groszek, wiceprezes ZBP.

Inga Eriksson Fogh, ambasador Szwecji, opowiadała o tym jak w jej kraju wspiera się kobiety. W zarządach szwedzkich instytucji finansowych odsetek kobiet wynosi aż 33 proc. Niemal dwukrotnie więcej niż w Polsce. Podkreślała, że takie działania są w interesie każdej firmy, ponieważ ok. 50 proc. konsumentów to kobiety.

Zajdel-Kurowska podkreślała też rolę partnera, rodziny, otoczenia. Bez tego wiele kobiet rezygnuje z kariery, ponieważ nie jest w stanie pogodzić jej z obowiązkami rodzinnymi. Inni uczestnicy debaty podzielali to zdanie.

Luiza Derek, Dyrektor Marketingu w polskim oddziale MasterCard Europe opowiadała jak firmy mogą wspierać kobiety w rozwoju na przykładzie swojego pracodawcy. – Mastercard od lat pracuje nad różnorodnością. Prowadzimy wiele ciekawych projektów np. długofalowy projekt Women in Technology. Jako Mastercard chcemy by jak najwięcej kobiet pracowało nie tylko w marketingu i PR, ale też na stanowiskach technologicznych. Współpracujemy z wieloma organizacjami na rynkach lokalnych. W Polsce wspieramy projekt Znane Ekspertki, a np. w Niemczech robimy kursy dla licealistek, zachęcające młode kobiety by studiowały matematykę, nauki ścisłe, związały swoją przyszłość i karierę z technologią. Mamy też wiele programów mentoringowych, coachingowych, szkoleniowych dla kobiet na stanowiskach średniego poziomu, które mają im pomóc w awansie– mówiła Luiza Derek.

Na koniec Kozera zwracając się do obecnych na sali ekspertek powiedziała, że każda ma zobowiązanie wobec innych kobiet, pomóc im merytorycznie, uwierzyć w siebie, promować je do zarządów. Często tego brakuje.

Prezentacja raportu odbyła się w Klubie Bankowca, a udział wzięło w niej ponad 170 osób, głównie prezesów instytucji finansowych (m.in. Anna Ostaszkiewicz prezes zarządu PayTel, Xenia Kruszewska TU ZDROWIE S.A.) oraz innych firm (m.in. Anna Jakubowski CEO Coca-Cola Poland & Baltics, Piotr Skirski dyrektor ds. projektów strategicznych Cisco, Dagmara Zawadzka Executive Director Finance &Procurement (CFA) PKP Intercity). Debatę prowadził redaktor TVP Piotr Chęciński.

TOP TEN najbardziej wpływowych kobiet polskich finansów wybrała kapituła w składzie:
Prof. Marek Belka, Prezes Narodowego Banku Polskiego
Jan Krzysztof Bielecki
Wojciech Boczoń, dziennikarz, Bankier.pl
Adam Czerniak, dziennikarz, Polityka Insight
dr Mieczysław Groszek, Wiceprezes, ZBP
Krzysztof Kochanowski, dziennikarz, Polska Agencja Prasowa
Monika Krześniak-Sajewicz, dziennikarka, Rzeczpospolita
dr Kordian Kuczma, dziennikarz, Gazeta Finansowa
Jan Grzegorz Prądzyński, Prezes Polskiej Izby Ubezpieczeń
Joanna Pruszyńska-Witkowska, inicjatorka projektu „Znane Ekspertki”
Prof. Jan Vincent-Rostowski, były Minister Finansów
dr Agnieszka Sznyk, Dyrektor Zarządzająca, Fundacja Instytut Innowacyjna Gospodarka
Eugeniusz Twaróg, dziennikarz, Puls Biznesu
Bartosz Ciołkowski, Dyrektor Generalny polskiego oddziału MasterCard Europe
Poniżej link do ściągnięcia raportu 

LINK